Hiện nay, trẻ sinh non không còn là vấn đề sức khoẻ ở các quốc gia chậm phát triển mà còn là mối quan tâm của toàn cầu. Với tỷ lệ sinh non ngày một tăng, nhu cầu và điều kiện chăm sóc cũng như điều trị trẻ sinh non là một thách thức lớn vì những biến chứng và tỷ lệ tử vong cao.
Để đáp ứng yêu cầu này tại Khoa Nhi, Bệnh viện VPMED Tân Hưng, TP Hải Phòng( Bệnh viện Đa khoa Hoà Bình, thành phố Hải Dương cũ) đã được đầu tư đầy đủ trang thiết bị y tế, với “Đơn nguyên chăm sóc trẻ sơ sinh” cùng với đó là đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên, điều dưỡng được đào tạo chuyên sâu với sự hỗ trợ của các chuyên gia Trung tâm chăm sóc trẻ sơ sinh, Bệnh viện Phụ sản Trung ương khám, điều trị tại bệnh viện VPMED từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần.
I. Thế nào là trẻ sinh non?
Trẻ sinh non là khi trẻ sinh ra chưa đủ thời gian của thai kỳ , trước tuần thứ 37 của thai kỳ (Thường được tính từ tuần thứ 20 đến tuần thứ 37 của thai kỳ là sinh non)
Trẻ sinh non so với trẻ đủ tháng có thể gặp nhiều vấn đề sức khỏe, cả ngắn hạn và lâu dài, ở nhiều cơ quan khác nhau như hệ hô hấp, tuần hoàn, thần kinh và mắt. Tỉ lệ tử vong và mức độ nghiêm trọng của các biến chứng tỉ lệ nghịch với tuổi thai và cân nặng khi sinh.
cần tập trung vào việc chăm sóc toàn diện trước, trong và ngay sau đẻ, giai đoạn sơ sinh, theo dõi lâu dài và áp dụng các can thiệp ít xâm lấn, chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả cao.
II. Giải pháp an toàn khi thai phụ có dấu hiệu sinh non tại Bệnh viện VPMED.
Khi thai phụ có dấu hiệu sinh non các bác sĩ của Khoa Sản- Phụ sẽ hội chẩn với bác sĩ Khoa Nhi cùng với sự hỗ trợ của chuyên gia Sản khoa, Nhi khoa Bệnh viện Phụ Sản Trung ương chẩn đoán các nguy cơ xảy ra với mẹ và bé, từ đó lựa chọn phương pháp tối ưu nhất an toàn sức khoẻ cho mẹ và bé khi trào đời.
Trước sinh
Đối với những trường hợp có nguy cơ sinh non cần chăm sóc tích cực tại Bệnh viện VPMED Tân Hưng, sẽ được hội chẩn ngay, với sự tham gia trực tiếp của các chuyên gia, Sản khoa, Nhi Sơ sinh đầu ngành của Bệnh viện Phụ Sản Trung ương.
Thai phụ và người thân sẽ được tư vấn sâu, đầy đủ, tận tình về tình trạng trẻ sau sinh, bao gồm các vấn đề liên quan của trẻ đẻ non, nguy cơ bệnh tật và tiên lượng
Tại phòng sinh
Trong mỗi cuộc sinh thường hoặc sinh mổ, dù là mổ chủ động lấy thai hay mổ cấp cứu, tại bệnh viện VPMED Tân Hưng luôn có một ekíp nhân viên y tế chịu trách nhiệm hỗ trợ và chăm sóc trẻ sinh non. Ekíp này bao gồm: Bác sĩ Nhi sơ sinh thành thạo kỹ năng hồi sức cơ bản, nữ hộ sinh và bác sĩ gây mê sẵn sàng hỗ trợ.
Trẻ được chăm sóc sơ sinh thiết yếu ngay sau sinh, bao gồm lau khô toàn thân kỹ lưỡng, da kề da với mẹ, kẹp cắt rốn muộn.
Trường hợp trẻ cần hỗ trợ ổn định hô hấp, bé sinh non sẽ được đưa tới khu vực giường sưởi ngay tại phòng sinh, bác sĩ Nhi và nữ hộ sinh sẽ hồi sức cho trẻ, đồng thời hỗ trợ hô hấp ngay bằng các dụng cụ, thiết bị hoặc máy thở không xâm nhập ngay khi cần
III. Chăm sóc trẻ sinh non tại Khoa Nhi – Bệnh viện VPMED
- Đảm bảo thân nhiệt cho trẻ
Trẻ sinh non dễ dàng bị hạ thân nhiệt. Tại khoa Nhi, Bệnh viện VPMED Tân Hưng, nhiệt độ tại phòng sinh, phòng mổ được ổn định từ 25 – 28 độ C. Giường sưởi chăm sóc trẻ đạt chuẩn tương đương với thiết bị dùng tại bệnh viện Phụ Sản trung ương, nhiệt độ được đảm bảo từ 36,5 – 37,5 độ C.
Lồng ấp dành cho trẻ sinh cực non, rất non hiện đại, đảm bảo độ ẩm, nhiệt độ ổn định.
- Hỗ trợ hô hấp
Máy thở hỗ trợ trẻ sinh non có suy hô hấp sẵn có tại phòng mổ, phòng sinh, phòng chăm sóc đặc biệt, đảm bảo duy trì hô hấp liên tục khi di chuyển từ khi ra đời tới khi được di chuyển tới đơn vị sơ sinh, đồng thời sẵn có khi trẻ cần được ấp Kangaroo, da kề da với mẹ.
- Dùng các thuốc cần thiết
Nuôi dưỡng, cung cấp vitamin, khoáng chất và điện giải
Nuôi dưỡng trẻ sinh non luôn là bài toán khó. Ngoài dinh dưỡng sữa mẹ là yếu tố cốt lõi, việc bổ sung cân bằng vi chất, vitamin cho trẻ sinh non rất quan trọng giúp hệ miễn dịch của trẻ trưởng thành, tốc độ phát triển của vận động và trí tuệ của trẻ được tối ưu nhất, bắt kịp tốc độ tăng trưởng của trẻ cùng tuổi.
Trẻ sinh non cần được hỗ trợ dinh dưỡng bằng đường miệng và đường tĩnh mạch, các nhân viên y tế chăm sóc tại đơn nguyên tích cực sơ sinh cùng với cha mẹ giúp trẻ làm quen, thích nghi và lớn từng ngày trên hành trình gian nan này.
- Phòng chống nhiễm khuẩn
Trẻ sinh non, nhẹ cân có nguy cơ cao nhiễm khuẩn, đặc biệt là nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế. Chăm sóc tại đơn nguyên, các nhân viên y tế chăm sóc trẻ luôn tuân thủ hạn chế các can thiệp không cần thiết, các nguyên tắc vô trùng khi thực hiện thủ thuật.
Các giường sưởi được sắp xếp đảm bảo khoảng cách, tránh lây nhiễm chéo. Khi trẻ có dấu hiệu nhiễm trùng sớm, kháng sinh sẽ được sử dụng hợp lý theo nguyên tắc chuẩn và kinh nghiệm điều trị từ các bác sĩ tuyến đầu chuyển giao.
- Quản lý, phát hiện và điều trị các bệnh lý của trẻ sinh non
Trẻ sinh non, nhẹ cân là nhóm nguy cơ cao vàng da tăng bilirubin gián tiếp do chuyển hóa bilirubin chưa hoàn thiện. Vàng da ở trẻ sinh non được phát hiện và điều trị sớm, tránh những biến chứng thần kinh nặng nề do vàng da nhân não.
Ngoài ra, rất nhiều bệnh lý của trẻ sinh non cần được quản lý: Thiếu máu, còn ống động mạch, xuất huyết não, viêm ruột, suy giáp, bệnh võng mạc, …Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa sơ sinh, phối hợp với đội ngũ Tiến sĩ, bác sĩ Chuyên khoa II từ trung tâm sơ sinh bệnh viện Phụ Sản Trung Ương giàu kinh nghiệm trực tiếp theo dõi, chăm sóc, tỷ lệ tai biến giảm tối đa và tiên lượng của trẻ sinh non tại bệnh viện VPMED Tân Hưng được đảm bảo ngang với các bệnh viện chất lượng cao trong khu vực.
- Tiêm chủng cho trẻ
Trẻ sinh non có nguy cơ cao mắc các bệnh nhiễm khuẩn có thể phòng ngừa bằng vắc xin. Dù hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, trẻ đẻ vẫn đáp ứng tốt với vắc xin.
Tại bệnh viện VPMED Tân Hưng, trẻ sinh non được tiêm đầy đủ các loại vaccin cần thiết trong quá trình chăm sóc tại đơn nguyên sơ sinh, bao gồm vaccin viêm gan B, vaccin lao. Đồng thời các trẻ sinh non tiếp tục được tiêm chủng tất cả các vaccin cần thiết phòng bệnh cho trẻ từ tuổi sơ sinh tới trưởng thành hiện đang lưu hành trong nước ngay tai khu vực tiêm chủng trong bệnh viện.
- Chăm sóc hỗ trợ phát triển trong môi trường chuyên biệt
Môi trường: Ít ánh sáng, có đèn đầu giường riêng biệt và tiếng yên tĩnh trong khu vực chăm sóc.
Đối với trẻ nằm lồng ấp, giường sưởi: tư thế nằm sấp, sử dụng kén làm từ các khăn lông mềm, dày giúp hạn chế mất nhiệt và đảm bảo tư thế phù hợp giúp trẻ thoải mái nhất.
Sẵn sàng hướng dẫn bố mẹ ấp Kangaroo để ổn định tuần hoàn, hô hấp, tăng tình cảm và kích thích phát triển não bộ trẻ sinh non. Hạn chế những đụng chạm không cần thiết đến trẻ gây đau và sang chấn tâm lý. Chăm sóc, hỗ trợ gia đình. Tạo điều kiện mẹ ở cùng trẻ ngay cả khi trẻ nằm tại đơn vị hồi sức tích cực.
Nếu điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, tạo điều kiện cho bà mẹ có thể thăm trẻ với thời gian linh hoạt
Thực hiện phương pháp Kangaroo ngay khi mẹ sẵn sàng.
Thông tin ngay tình trạng bệnh của trẻ hằng ngày cho cha, mẹ; hỗ trợ gia đình khi cần thiết
Nếu trẻ cần chuyển viện: bà mẹ được hỗ trợ chuyển cùng trẻ lên tuyến trên
Tài liệu tham khảo: Quyết định 2323/QĐ-BYT 2025 Tài liệu chuyên môn Hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc và điều trị trẻ sơ sinh
