PET/CT (Chụp cắt lớp phát xạ positron kết hợp cắt lớp vi tính) là kỹ thuật hình ảnh y học hạt nhân hiện đại, có khả năng phát hiện sớm ung thư ở mức độ tế bào và phân tử, thậm chí trước khi thay đổi cấu trúc giải phẫu xảy ra. Nó giúp chẩn đoán, phân loại giai đoạn, đánh giá tái phát và di căn với độ chính xác cao.
I.Chụp PET/CT phát hiện ung thư sớm như thế nào?
Chụp PET/CT là công nghệ y tế tiên tiến nhất hiện nay (tính đến năm 2026), có khả năng phát hiện ung thư ở mức độ phân tử và tế bào ngay cả khi cấu trúc mô chưa sự thay đổi rõ rệt.
- Chụp PET?CT phát hiện ung thư sớm ở mức độ phân bào:
Khác với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh truyền thống chỉ phát hiện khi đã có khối u hữu hình, PET/CT hoạt động dựa trên nguyên lý chuyển hóa:
– Cơ chế: Sử dụng thuốc phóng xạ (phổ biến nhất là 18F-FDG – một loại tương tự đường glucose). Tế bào ung thư có đặc tính “đói đường” và tiêu thụ glucose nhanh hơn nhiều so với tế bào thường để phục vụ quá trình phân chia liên tục.
– Phát hiện sớm: Thuốc phóng xạ sẽ tập trung tại các vị trí có sự tăng sinh tế bào bất thường, tạo nên các “điểm nóng” trên hình ảnh. Điều này cho phép bác sĩ nhận diện mầm mống ung thư ở giai đoạn rất sớm, khi các phương pháp như CT hay MRI thông thường chưa thể kết luận.
- Ưu điểm vượt trội:
– Độ nhạy cao: Có thể đạt trên 90% trong việc phát hiện di căn và đánh giá các tổn thương nhỏ.
– Toàn diện: Chỉ với một lần chụp, bác sĩ có thể quét toàn bộ cơ thể để phát hiện ung thư nguyên phát và các ổ di căn xa.
– Chẩn đoán phân biệt: Giúp phân biệt chính xác giữa khối u lành tính và ác tính dựa trên mức độ hoạt động chuyển hóa.
II. Chụp PET CT để làm gì?
PET/CT thường được các bác sĩ chỉ định trong các trường hợp sau:
- Phát hiện sớm các tổn thương ung thư:
Khi có nghi ngờ có các tổn thương ung thư bác sĩ sẽ chỉ định chụp PET/CT để phát hiện u lành hay u ác tính.
2. Đánh giá giai đoạn của bệnh ung thư:
– PET/CT có khả năng đánh giá khá chính xác bệnh lý ung thư đang ở giai đoạn nào? sớm hay muộn. Nhờ đó bác sĩ lâm sàng có thể đưa ra các phác đồ điều trị phù hợp theo các guideline quốc tế dựa trên giai đoạn thực tế của bệnh.
- Đánh giá lại giai đoạn bệnh:
Một số ung thư giai đoạn muộn chưa thể phẫu thuật ngay, bác sỹ lâm sàng sẽ điều trị hóa chất và/ hoặc xạ trị cho bệnh nhân trước. Sau quá trình điều trị này, bệnh nhân sẽ được chỉ định chụp PET/CT để đánh giá lại giai đoạn bệnh. Khá nhiều bệnh nhân trong nhóm này có đáp ứng tốt với điều trị vì vậy họ sẽ là ứng cử viên cho phẫu thuật điều trị triệt để. PET/CT có vai trò rất lớn trong việc quyết định bệnh nhân có đủ tiêu chuẩn để được phẫu thuật triệt căn hay không.
- Theo dõi đáp ứng điều trị:
Nhờ có PET/CT mà bác sỹ có thể đánh giá sớm được hiệu quả của phác đồ mà bệnh nhân đang được điều trị, nhờ đó có thể đưa ra quyết định tiếp tục duy trì hay sớm thay đổi phác đồ để tối ưu hóa hiệu quả điều trị. Theo các nghiên cứu, PET/CT đã góp phần làm thay đổi chiến lược điều trị của hơn 1/3 các bệnh lý ung thư trên thế giới. Trên 90% bệnh nhân ung thư có được các quyết định điều trị đúng sau chụp PET/CT.
- Đánh giá tái phát, di căn:
PET/CT là công cụ tuyệt vời và gần như là công cụ duy nhất về mặt hình ảnh để đánh giá xem bệnh nhân có di căn hay tái phát tại chỗ không. Đây là yêu cầu quan trọng có tính bắt buộc trong việc quản lý và theo dõi bệnh nhân ung thư.
III. Quy trình chụp PET?
Trước tiên, bạn cần nói với bác sĩ về bất kỳ điều nào sau đây:
- Tình trạng sức khỏe như bệnh tiểu đường hoặc bất kỳ bệnh nào mà bạn đã mắc phải gần đây;
- Thuốc, thảo dược và các loại thực phẩm chức năng;
Nếu bạn là phụ nữ, hãy nói với bác sĩ nếu bạn:
- Đang nuôi con bằng sữa mẹ
- Mang thai hoặc nghi ngờ mang thai, do dược chất phóng xạ có thể ảnh hưởng cho em bé của bạn.
Bác sĩ sẽ cung cấp cho bạn hướng dẫn cụ thể để chuẩn bị cho quá trình chụp. Thường thì bạn sẽ cần:
- Tránh hoạt động thể chất mạnh trong 24 giờ trước khi chụp;
- Nhịn ăn ít nhất 4-6 tiếng, chỉ uống nước lọc.
- Để ở nhà hoặc tháo tất cả đồ trang sức và các vật kim loại có trong cơ thể.
Quá trình chụp PET phụ thuộc vào vị trí và lý do mà bạn phải chụp, nhưng thông thường, bạn sẽ:
- Thay áo choàng bệnh viện; vào nhà tắm.
- Tiêm dược chất phóng xạ vào cơ thể bạn theo đường tĩnh mạch.
- Đợi 30 phút đến một giờ để cơ thể bạn hấp thụ dược chất phóng xạ;
- Trong quá trình chụp, bạn sẽ nằm ngửa. Bạn cần lưu ý là không cử động hoặc nói chuyện trong quá trình chụp và quá trình này có thể kéo dài đến một giờ.
Sau khi chụp, bạn nên uống nhiều nước để giúp loại bỏ dược chất phóng xạ ra khỏi cơ thể. Bác sĩ có thể đề nghị bạn tránh tiếp xúc gần với phụ nữ mang thai, trẻ em hoặc em bé trong vài giờ
Nếu có bất thường trên hình ảnh của chụp PET biểu hiện tăng bắt thuốc dược chất phóng xạ.
IV. Chụp PET/CT tại Bệnh viện VPMED Tân Hưng, TP Hải Phòng
VPMED là bệnh viện tư nhân đầu tiên, duy nhất tại Hải Phòng và các tỉnh lân cận đã đầu tư trang bị máy PET/CT Biograph Horizon phục vụ cho việc khám, chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh ung bướu.
- Công nghệ vượt trội:
Máy PET/CT Biograph Horizon của VPMED là một trong 2 máy hiện đại nhất hiện nay trên toàn quốc.
- Chuyên gia hàng đầu
Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, quy trình chăm sóc chuyên nghiệp.
- Hội chẩn quốc tế
Kết quả chẩn đoán được hội chẩn trực tiếp bởi Bệnh viện K Trung ương cùng các chuyên gia đầu ngành đến từ Nhật Bản và Hoa Kỳ, đảm bảo độ chính xác và kế hoạch điều trị tối ưu nhất.
Quy trình chụp chuẩn theo quy định của Bộ Y tế.
Hãy gọi Hotline 0976.091.115 để được tư vấn, hỗ trợ.
Tài liệu tham khảo:
– Quyết định Số: 3401 /QĐ-BYT Về việc ban hành Hướng dẫn quy trình kỹ thuật sử dụng hệ thống PET và PET/CT.
– Quyết định Số: 25 /QĐ-BYT Về việc ban hành tài liệu “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp”
