Mang thai là một hành trình kỳ diệu nhưng cũng đi kèm không ít lo âu, đặc biệt là trong những tháng đầu tiên. Một trong những tình trạng khiến nhiều mẹ bầu hoang mang nhất là “dọa sảy thai”. Việc hiểu rõ về tình trạng này sẽ giúp các thai phụ bình tĩnh hơn và biết cách phối hợp cùng bác sĩ để giữ an toàn cho bé.
- Dọa sảy thai là gì?
Dọa sảy thai là tình trạng thai nhi vẫn còn sống và đang phát triển trong buồng tử cung, nhưng thai phụ lại xuất hiện các dấu hiệu bất thường (như ra máu âm đạo, đau bụng) cảnh báo nguy cơ thai có thể bị tống xuất ra ngoài. Tình trạng này thường xảy ra phổ biến nhất trong 3 tháng đầu của thai kỳ (trước 20 tuần).
- Mức độ nguy hiểm
Nghe đến cụm từ “dọa sảy”, nhiều người thường nghĩ ngay đến tình huống xấu nhất. Tuy nhiên, dọa sảy thai không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ sảy thai.
Nếu được phát hiện sớm, chẩn đoán đúng nguyên nhân và có biện pháp can thiệp, nghỉ ngơi hợp lý, phần lớn thai phụ vẫn có thể giữ được thai và sinh con khỏe mạnh. Mặc dù vậy, đây vẫn là một tín hiệu cấp cứu của cơ thể. Nếu chủ quan, không can thiệp kịp thời, tình trạng có thể tiến triển nặng hơn thành sảy thai thực sự (không thể giữ được thai).
- Căn nguyên (Nguyên nhân)
Có rất nhiều yếu tố có thể dẫn đến dọa sảy thai, phổ biến nhất bao gồm:
- Bất thường nhiễm sắc thể: Đây là nguyên nhân hàng đầu (chiếm hơn 50% các ca sảy thai sớm). Cơ thể mẹ có cơ chế tự đào thải những phôi thai mang bất thường di truyền quá nặng.
- Yếu tố nội tiết: Thiếu hụt Progesterone (nội tiết tố dưỡng thai) hoặc suy hoàng thể khiến niêm mạc tử cung không đủ điều kiện tốt nhất để nuôi dưỡng phôi thai.
- Bệnh lý của mẹ: Mẹ mắc các bệnh nội khoa chưa được kiểm soát tốt như: tiểu đường, bệnh lý tuyến giáp, huyết áp cao, hoặc hội chứng Antiphospholipid (hội chứng rối loạn đông máu).
- Bất thường ở tử cung: Tử cung có vách ngăn, u xơ tử cung, dính buồng tử cung, hoặc hở eo cổ tử cung.
- Tác động bên ngoài: Vận động quá sức, chấn thương vùng bụng, căng thẳng (stress) kéo dài, hoặc tiếp xúc với hóa chất độc hại, khói thuốc lá.
- Triệu chứng và dấu hiệu nhận biết
Mẹ bầu cần đặc biệt lưu ý nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Ra máu âm đạo: Đây là dấu hiệu thường gặp nhất. Máu có thể có màu đỏ tươi, hồng nhạt hoặc nâu sẫm, lượng máu thường ít, rỉ rả hoặc lẫn trong dịch nhầy.
- Đau trằn bụng dưới: Cảm giác đau âm ỉ, trằn nặng vùng bụng dưới, có thể đi kèm với tình trạng mỏi thắt lưng. Cơn đau thường không dữ dội thành từng cơn như khi sảy thai thực sự.
Lưu ý: Lúc này, cổ tử cung của người mẹ vẫn đóng kín hoặc chưa mở (điều này bác sĩ sẽ xác định được khi thăm khám).
- Phương pháp chẩn đoán
Để đánh giá chính xác tình trạng thai nhi, bác sĩ sẽ tiến hành:
- Khám lâm sàng: Bác sĩ kiểm tra âm đạo và cổ tử cung để xem có chảy máu từ buồng tử cung hay không, và cổ tử cung đã mở hay còn đóng kín.
- Siêu âm thai: Đây là phương pháp quan trọng nhất giúp xác định vị trí túi thai, kiểm tra tim thai (nếu thai đã đủ tuần tuổi), và phát hiện các dấu hiệu bất thường như bóc tách túi thai hay tụ dịch dưới màng đệm.
- Xét nghiệm máu: Xét nghiệm định lượng Beta-hCG (chỉ số thai nghén) và Progesterone. Đôi khi cần xét nghiệm lại sau 48 giờ để đánh giá tốc độ tăng trưởng của hormone, từ đó tiên lượng sự phát triển của thai.
- Khi nào cần đến cơ sở y tế?
Thai phụ cần đến ngay bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa Phụ sản khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu ra máu âm đạo hay đau bụng nào trong thai kỳ.
Tuyệt đối phải cấp cứu ngay nếu:
- Máu ra nhiều, ướt sũng băng vệ sinh trong thời gian ngắn.
- Đau bụng dữ dội, đau quặn từng cơn.
- Thấy có mô, cục máu đông rớt ra từ âm đạo.
- Kèm theo triệu chứng sốt, chóng mặt, hoặc ngất xỉu.
- Phương pháp điều trị
Nguyên tắc điều trị tập trung vào việc dưỡng thai, giữ cho tử cung ổn định và điều trị theo nguyên nhân (nếu tìm thấy):
- Chế độ nghỉ ngơi: Bệnh nhân thường được chỉ định nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường hoặc hạn chế vận động tối đa. Kiêng quan hệ tình dục và tránh làm việc nặng.
- Hỗ trợ nội tiết: Bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc chứa Progesterone (đường uống, đặt âm đạo hoặc tiêm) để củng cố nội mạc tử cung và hỗ trợ sự phát triển của thai. (Đặc biệt quan trọng đối với các thai kỳ thụ tinh trong ống nghiệm – IVF).
- Thuốc chống co thắt: Sử dụng thuốc giảm co bóp cơ trơn tử cung theo chỉ định để giảm tình trạng đau bụng và ngăn tử cung đẩy thai ra ngoài.
- Dinh dưỡng và tâm lý: Ăn uống đầy đủ dưỡng chất, dễ tiêu hóa và quan trọng nhất là phải giữ tâm lý thật thoải mái, tránh lo âu.
- Biện pháp phòng ngừa
Dù không thể phòng ngừa 100% các trường hợp dọa sảy thai (đặc biệt do lỗi di truyền), nhưng các cặp vợ chồng có thể chủ động giảm thiểu rủi ro bằng cách:
- Khám tiền sản: Kiểm tra sức khỏe sinh sản trước khi mang thai để phát hiện và điều trị dứt điểm các bệnh lý phụ khoa, nội khoa.
- Sàng lọc di truyền và hỗ trợ sinh sản: Với những trường hợp có tiền sử sảy thai nhiều lần, nên cân nhắc các xét nghiệm chuyên sâu hoặc áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản có sàng lọc phôi (PGT) nếu cần thiết.
- Bổ sung dưỡng chất: Uống axit folic trước khi mang thai ít nhất 1-3 tháng và duy trì trong thai kỳ để phòng ngừa dị tật ống thần kinh.
- Lối sống lành mạnh: Không hút thuốc, không sử dụng rượu bia, hạn chế caffeine. Tập thể dục nhẹ nhàng (như yoga bầu, đi bộ) và kiểm soát cân nặng hợp lý.
- Tuân thủ khám thai định kỳ: Đặc biệt tuân thủ phác đồ thuốc hỗ trợ hoàng thể của bác sĩ nếu bạn đang mang thai nhờ các phương pháp hỗ trợ sinh sản.
Mọi chi tiết vui lòng nhắn tin hoặc liên hệ đến tổng đài: 1900 58 88 58 để được tư vấn và giải đáp.
