Sa sinh dục (sa cơ quan vùng chậu) là tình trạng các cơ quan như tử cung, bàng quang hoặc trực tràng sa xuống và phồng vào trong âm đạo do hệ thống cơ, dây chằng và mô nâng đỡ vùng chậu bị suy yếu. Đây là tình trạng thường gặp ở phụ nữ, đặc biệt sau sinh và khi tuổi cao.
1. Sa sinh dục có những biểu hiện gì?
Ở mức độ nhẹ, sa sinh dục có thể không gây triệu chứng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện:
– Cảm giác nặng, tức hoặc kéo xuống ở vùng bụng dưới, vùng chậu.
– Cảm giác hoặc nhìn thấy khối phồng/lồi ra ở âm đạo.
– Tiểu nhiều lần, tiểu són, tiểu khó hoặc cảm giác bàng quang chưa được làm rỗng hoàn toàn.
– Táo bón hoặc khó đi đại tiện.
– Đau, khó chịu khi quan hệ tình dục.
– Các triệu chứng có thể rõ hơn khi đứng lâu, ho, rặn hoặc mang vật nặng.
2. Vì sao bị sa sinh dục?
Sàn chậu có vai trò nâng đỡ tử cung, bàng quang, trực tràng và các cơ quan vùng chậu. Khi hệ thống nâng đỡ này bị yếu hoặc tổn thương, các cơ quan có thể bị sa xuống.
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ gồm:
– Mang thai và sinh con, đặc biệt sinh ngả âm đạo.
– Tuổi cao, đặc biệt sau mãn kinh.
– Thừa cân, béo phì.
– Táo bón kéo dài và thường xuyên phải rặn khi đi đại tiện.
– Ho mạn tính.
– Thường xuyên mang vác vật nặng.
– Một số trường hợp có tiền sử phẫu thuật vùng chậu hoặc yếu tố gia đình.
3. Sa sinh dục được chẩn đoán như thế nào?
Bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng và thực hiện khám phụ khoa để đánh giá cơ quan bị sa và mức độ sa. Tùy trường hợp, người bệnh có thể được thực hiện thêm các xét nghiệm đánh giá chức năng đường tiểu hoặc thăm dò khác.
4. Điều trị sa sinh dục
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào mức độ sa, triệu chứng, tuổi, tình trạng sức khỏe và nhu cầu của từng người.
– Tập cơ sàn chậu (bài tập Kegel): giúp tăng cường sức mạnh cơ sàn chậu và có thể cải thiện triệu chứng ở một số người bệnh.
– Thay đổi lối sống: duy trì cân nặng hợp lý, phòng chống táo bón, điều trị ho kéo dài, hạn chế mang vác nặng và không hút thuốc.
– Vòng nâng âm đạo (pessary): là dụng cụ được đặt trong âm đạo để hỗ trợ các cơ quan vùng chậu.
– Phẫu thuật: có thể được cân nhắc khi sa mức độ nặng hoặc triệu chứng ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, chất lượng cuộc sống.
Không phải tất cả trường hợp sa sinh dục đều cần phẫu thuật. Với người bệnh không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi và điều chỉnh lối sống phù hợp.
5. Khi nào cần đi khám?
Phụ nữ nên đi khám khi xuất hiện khối phồng hoặc cảm giác có vật lồi ra ở âm đạo, cảm giác nặng vùng chậu kéo dài hoặc có bất thường về tiểu tiện, đại tiện hay quan hệ tình dục.
Việc thăm khám giúp xác định chính xác mức độ sa và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì tự điều trị tại nhà.
Kết luận
Sa sinh dục là bệnh lý có thể gặp ở nhiều phụ nữ, đặc biệt sau sinh và khi tuổi cao. Bệnh không phải lúc nào cũng cần phẫu thuật và có nhiều phương pháp điều trị tùy từng trường hợp. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, duy trì cơ sàn chậu khỏe mạnh và thăm khám khi có triệu chứng sẽ giúp người bệnh được tư vấn, điều trị phù hợp và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe vùng chậu và sức khỏe phụ nữ.
