Chu kỳ phát triển của thai nhi kéo dài khoảng 40 tuần ( 9 tháng 10 ngày). Theo các kết quả nghiên cứu về quá trình phát triển của thai nhi, thai nhi thay đổi theo từng tuần trong bụng mẹ. Mẹ bầu có thể theo dõi sức khoẻ của thai nhi theo sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa sản. Việc tự theo dõi sức khoẻ thai nhi để trao đổi với bác sĩ khi đi khám thai định kỳ là rất quan trọng và tốt. Đồng thời trong quá trình theo dõi này nếu có bất thường mẹ bầu có thể chủ động ngay việc thăm khám tại bệnh viện.
I. Vì sao phải theo dõi thai nhi tại nhà
Theo dõi thai nhi tại nhà giúp phát hiện sớm rủi ro trong quá trình mang thai. Việc này không thay thế thăm khám chuyên khoa, nhưng khi kết hợp dữ liệu tại nhà với lịch khám thai định kỳ giúp mẹ bầu được quản lý sức khoẻ thai kỳ toàn diện hơn. Khi mẹ bầu chủ động theo dõi thai kỳ tại nhà sẽ mang lại những lợi ích sau:
Tăng khả năng phát hiện sớm các biến chứng thai kỳ, giảm rủi ro tổn thương thai.
An tâm hơn giữa các mốc thăm khám thai.
Cung cấp thông tin thực tế để bác sĩ điều chỉnh phác đồ theo dõi thai kỳ dựa trên lịch khám thai định kỳ và dữ liệu tại nhà.
II. Cách theo dõi thai kỳ tại nhà
Theo dõi thai kỳ tại nhà là bước chăm sóc quan trọng giúp mẹ bầu chủ động bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé. Thực hiện đúng cách giúp phát hiện sớm bất thường, can thiệp kịp thời và giảm nguy cơ biến chứng.
- Theo dõi cử động thai
Mẹ bầu có thể cảm nhận thai máy từ tuần thứ 16–20, tùy cơ địa và cách tính thai kỳ. Đây là thời điểm nên bắt đầu ghi nhận đều đặn.
Mẹ bầu cần chọn thời điểm cố định mỗi ngày, lý tưởng là sau bữa ăn và nghỉ ngơi để theo dõi cử động thai. Mẹ bầu có thể nằm hoặc ngồi thoải mái, tập trung cảm nhận các cử động của thai nhi như đá, xoay, đạp và đếm số lần thai máy trong 1 giờ. Thai khỏe mạnh thường có tối thiểu 4 cử động.
Nếu trong 1 giờ thai có dưới 4 cử động thì tiếp tục theo dõi thêm 1 giờ. Nếu tổng 2 giờ vẫn dưới 8 cử động, cần đến bác sĩ kiểm tra.
Sau tuần 28, nên theo dõi thai máy hằng ngày.
Thai nhi khỏe mạnh có chu kỳ ngủ trung bình 20-40 phút, không vượt quá 90 phút.
Thường vào buổi tối, bé hoạt động mạnh hơn.
- Theo dõi nhịp tim thai
* Nghe tim thai:
– Có thể sử dụng ống nghe hoặc thiết bị đo tim thai.
– Nhịp tim trung bình từ 120-160 lần/phút.
– Nếu >160 hoặc <120, hoặc nhịp không đều, cần thăm khám ngay.
- Lưu ý :
- Tim nhanh có thể do sốt, rối loạn nhịp tim, thiếu oxy.
- Tim chậm có thể do dị tật tim, suy thai.
- Theo dõi các chỉ số sức khỏe khác
3.1 Theo dõi cân nặng:
Theo dõi định kỳ để đảm bảo mức tăng cân phù hợp từng giai đoạn thai kỳ.
3.2 Theo dõi huyết áp:
Với mẹ có tiền sử cao huyết áp, cần kiểm tra thường xuyên để phòng tiền sản giật.
3.3 Chỉ số đường huyết:
Theo dõi chỉ số đường huyết để phát hiện nguy cơ tiểu đường thai kỳ. Nên đo đường huyết vào buổi sáng khi đói và sau ăn để đánh giá hiệu quả kiểm soát.
3.4 Theo dõi triệu chứng bất thường:
Mẹ bầu cần theo dõi những triệu chứng bất thường khác như: Đau bụng dữ dội, ra máu âm đạo, phù mặt tay chân, đau đầu, mờ mắt đều là dấu hiệu cần được xử lý sớm.
III. Cần ghi lại lịch theo dõi thai nhi kết hợp với lịch khám thai định kỳ.
Mẹ bầu cần có sổ theo dõi thai nhi tại nhà để ghi lại toàn bộ quá trình theo dõi sức khoẻ thai nhi. Đồng thời kết hợp với kết quả khám thai định kỳ theo lịch. mẹ bầu cần nhớ những mốc khám quan trọng để theo dõi sức khỏe định kỳ:
- Lần đầu (5-8 tuần): Xác nhận thai, kiểm tra sức khỏe tổng quát và phát hiện sớm bệnh lý nền.
- Lần 2: Tuần 11-13: Đo độ mờ da gáy, sàng lọc dị tật sớm.
- Lần 3: Tuần 18-22: Siêu âm hình thái học thai nhi.
- Lần 4: Tuần 24-28: Làm nghiệm pháp dung nạp đường (tiểu đường thai kỳ).
- Lần 5: Tuần 30-32 & 34-36: Theo dõi sự phát triển của thai và chuẩn bị sinh.
- Lần 6: Tuần 38-40 (Gần sinh): Khám hàng tuần để kiểm tra ngôi thai, tim thai, tình trạng cổ tử cung
Khi có bất chắc xảy ra hãy gọi ngay Hotline 0976.091.115 VPMED hỗ trợ bạn 24/7.
Tài liệu tham khảo: QĐ số :1154/QĐ- BYT ngày 04 tháng 5 năm 2024 về việc Ban hành tài liệu chuyên mô “ Hướng dẫn sàng lọc,chẩn đoán và xử trí tăng huyết áp ở phụ nữ mang thai, tiền sản giật và sản giật
