I. Định nghĩa:
Khớp gối là khớp bản lề, được giằng giữ bởi hệ thống các dây chằng, bao khớp,trong đó có bốn dây chằng lớn và chính là dây chằng chéo trước, chéo sau và hai dây chằng bên. Dây chằng chéo trước là một cấu trúc rất quan trọng, nằm ở trung tâm của đầu gối. Giúp mâm chày không trượt về phía trước so với xương đùi, tạo điều kiện cho đi lại thuận tiện và an toàn. Đứt dây chằng chéo trước là tình trạng tổn thương dây chằng chéo trước, có thể đứt hoàn toàn hoặc đứt bán phần.
II. Nguyên nhân gây bệnh:
+ Chấn thương trực tiếp vào vùng gối; tai nạn giao thông hoặc chấn thương gối khi chơi các môn thể thao như cầu lông, đá bóng, bóng chuyền…
+ Chấn thương gián tiếp thường gặp khi đang chạy thì dừng, chuyển hướng đột ngột trong khi bàn chân vẫn giữ nguyên.
III. Những yếu tố nguy cơ của bệnh:
+ Đứt dây chằng chỉ xảy ra trong khi tập luyện thể thao, tai nạn giao thông, tai nạn lao động gây áp lực lên khớp gối như tăng tốc đột ngột và thay đổi hướng; rơi hay ngã đột ngột trong cú nhảy, dừng đột ngột khi chạy…
+ Phụ nữ gặp ít hơn nam giới, hay gặp đứt dây chằng ở người có chế độ dinh dưỡng kém, có các hoạt động thiếu khoa học trong sinh hoạt hàng ngày, chơi thể thao, tập luyện trên bề mặt thiếu ổn định..
IV. Biểu hiện thường gặp của bệnh:
+ Có tiếng “rắc” khi chấn thương
+ Lỏng gối khi đi lại, lên xuống cầu thang
+ Teo cơ đùi so với chân bên lành
V. Chẩn đoán:
Triệu chứng lâm sàng:
+ Sưng đau vùng gối
Bệnh nhân có thể cảm nhận được tiếng “rắc” ngay khi chấn thương. Sau đó gối sưng đau và hạn chế vận động. Dù bệnh nhân có điều trị hay không thì tình trạng sưng đau dần cũng tự hết.
+ Lỏng gối
– Bệnh nhân có cảm giác chân yếu khi đi lại.
– Khó khăn khi đứng trụ một chân bên gối lỏng.
– Khi chạy nhanh có cảm giác ríu chân, dễ vấp ngã.
– Khi đi nhanh trên đường không bằng phẳng, dễ có cảm giác trẹo gối.
– Lên cầu thang cảm giác không thật chân, khó khăn khi đi xuống dốc hoặc bước xuống cầu thang.
+Teo cơ
Đùi bên chấn thương nhỏ dần do teo cơ, do đó chân càng này càng yếu, nhất là khi cơ đùi teo nhiều. Teo cơ dễ xẩy ra ở những người ít hoạt động như dân văn phòng, học sinh… Tuy nhiên với vận động viên thể thao, triệu chứng lỏng gối thường biểu hiện không rõ ràng vì cơ đùi rắn chắc làm cho gối vững giả tạo mặc dù dây chằng chéo trước đã đứt hoàn toàn.
+Các nghiệm pháp giúp chẩn đoán
Các nghiệm pháp được các bác sĩ chuyên khoa thực hiện giúp chẩn đoán tổn thương dây chằng chéo trước như: dấu hiệu Ngăn kéo trước, dấu hiệu Lachman, dấu hiệu Pivot shift đều dương tính.
Triệu chứng cận lâm sàng:
+ Chụp Xquang thông thường để đánh giá tình trạng xương, chỗ bám của dây chằng chéo trước.
+ Chụp cộng hưởng từ là một chỉ định cận lâm sàng rất có giá trị với chẩn đoán đứt dây chằng chéo trước ở khớp gối.
VI. Biến chứng
+ Khi đứt dây chằng chéo trước làm cho khớp gối mất vững, xương đùi và mâm chày cọ sát nhiều hơn, sụn khớp sẽ bị tổn thương và lâu dài có thế làm sụn chêm kẹt giữa 2 xương dẫn đến rách.
+ Cơ đùi teo đi do khớp gối bị hạn chế vận động.
+ Khớp gối nhanh chóng thoái hóa theo thời gian.
VII. Hướng điều trị
+ Dây chằng đứt không thể tự lành giống như vết thương ngoài cơ thể, khi đứt một phần hay toàn bộ, cấu trúc dây chằng ngâm trong dịch khớp gối, cuộn lại đôi khi kẹt trong khớp.
+ Phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước là phương án tối ưu để phục hồi giải phẫu dây chằng đã đứt
+ Hiện nay phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng là lựa chọn số 1 cho chấn thương đứt dây chằng chéo trước ở khớp gối.
VIII. Chế độ theo dõi và phòng ngừa:
+ Trước khi chơi thể thao hay vận động động cường độ mạnh cần khởi động kĩ càng, lựa chọn các dụng cụ bảo hộ, bảo vệ khớp gối, lựa chọn môn thể thao phù hợp lứa tuổi, môi trường và điều kiện nơi chơi thể thao cũng cần tốt.
+ Tại bệnh viện VPMED TÂN HƯNG có đội ngũ bác sĩ chuyên sâu, nhiều năm kinh nghiệm, thực hiện rất nhiều ca bệnh phức tạp cùng hệ thống máy móc hiện đại, dụng cụ nội soi chuyên sâu, phòng mổ vô trùng áp lực âm…Các bác sĩ đã khám và điều trị thành công cho rất nhiều bệnh nhân, phục hồi tổn thương nhanh chóng, đem lại chất lượng cuộc sống tốt nhất sau chấn chương cho bệnh nhân. Vậy khi có chấn thương khớp gối hãy đến bệnh viện VP MED TÂN HƯNG để được các bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp khám và tư vấn điều trị.
