Chất béo là 1 trong 3 chất dinh dưỡng chính cung cấp năng lượng cho cơ thể (gồm chất béo, chất đạm và chất bột đường). Chất béo còn thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng khác như hấp thu các vitamin tan trong dầu (A,D,E,K), xây dựng cấu trúc tế bào, bảo vệ các cơ quan, duy trì nhiệt độ cơ thể…
=> Vậy có các loại chất béo nào? Chất béo nào tốt – chất béo nào xấu?
👉Có 4 loại chất béo chính, gồm: chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, chất béo không bão hòa đơn và chất béo không bão hòa đa.
1. Chất béo tốt
Chất béo tốt là các chất béo không bão hòa, có đặc trưng không đông đặc ở nhiệt độ thường. Đây là nhóm chất béo phổ biến mà cơ thể cần hấp thụ từ thực phẩm.
1.1. Chất béo không bão hòa đơn
Chất béo không bão hòa đơn rất cần thiết cho chế độ ăn uống lành mạnh. Nhóm chất béo này có tác dụng bảo vệ tim, hạn chế nguy cơ mắc các bệnh tim mạch nhờ làm giảm chỉ số cholesterol xấu (LDL-C), tăng cholesterol tốt (HDL-C).
🍀Chất béo không bão hòa chủ yếu có trong rau, các loại hạt, dầu thực vật… Các thực phẩm giàu chất béo không bão hòa đơn như: quả bơ, dầu thực vật (dầu oliu, , các loại hạt (hạt hạnh nhân, hạt điều, hạt hồ đào và đậu phộng…)
1.2. Chất béo không bão hòa đa
Giống như chất béo không bão hòa đơn, chất béo không bão hòa đa cũng rất quan trọng với sức khỏe. Tác dụng của chất béo này giúp làm giảm cholesterol xấu, hạn chế nguy cơ bệnh tim và đột quỵ. Axit béo Omega-3 và Omega-6 là 2 loại chất béo không bão hòa đa thiết yếu mà cơ thể không thể tự sản xuất, cũng giúp cải thiện sức khỏe tim mạch.
🍀Các nguồn cung cấp: Cá béo (cá hồi, cá mòi, cá trích, cá thu, cá ngừ…), quả óc chó, hạt lanh và dầu hạt lanh, dầu hạt cải, hạt chia…
2. Chất béo xấu
Chất béo xấu gồm chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Các chất béo này sẽ đông đặc ở nhiệt độ bình thường. Khi hấp thu quá nhiều chất béo xấu sẽ gây sản sinh cholesterol xấu và giảm cholesterol tốt, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch.
2.1. Chất béo bão hòa
Hầu hết chất béo động vật là chất béo bão hòa. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo nên áp dụng chế độ ăn uống có lượng calo từ chất béo bão hòa dưới 6% tổng lượng calo.
❌Chất béo bão hòa có trong các loại thực phẩm như:
- Thịt mỡ và các loại thịt muối.
- Xúc xích, thịt xông khói.
- Các sản phẩm từ sữa có hàm lượng chất béo cao như: phô mai nguyên chất, kem, sữa nguyên chất…
- Bơ động vật.
- Da động vật (da gà, vịt, heo, bò…).
- Các loại dầu ăn như: dầu cọ và dầu hạt cọ, dầu dừa…
2.2. Chất béo chuyển hóa
Còn được gọi là chất béo trans hoặc trans fat. Chất béo chuyển hóa là loại chất béo thường thấy trong các loại thực phẩm chế biến, đồ ăn nhanh… bởi chúng có giá thành rẻ, hạn sử dụng dài. Chất béo chuyển hóa cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, thậm chí còn gây tác hại lớn hơn so với chất béo bão hòa.
❌Các nguồn chất béo chuyển hóa gồm: thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, thức ăn chiên rán (gà rán, khoai tây chiên…), mì ăn liền, bơ thực vật công nghiệp…
