– Đái tháo đường thai kỳ theo định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) “là tình trạng rối loạn dung nạp glucose ở bất kỳ mức độ nào, khởi phát hoặc được phát hiện lần đầu tiên trong lúc mang thai”
– Đái tháo đường thai kỳ nếu không được chẩn đoán và điều trị sẽ gây nhiều biến chứng nguy hiểm trong thai kỳ cho cả mẹ và con như tăng nguy cơ tiền sản giật, sản giật, nhiễm trùng, đa ối, sinh non…
– Kiểm soát đường huyết hiệu quả là yếu tố then chốt để giảm thiểu các biến chứng do đái tháo đường gây ra. Trong đó, dinh dưỡng là nền tảng, phương pháp đóng vai trò quan trọng của điều trị đái tháo đường thai kỳ.
1. HƯỚNG DẪN LỰA CHỌN THỰC PHẨM PHÙ HỢP
1.1 Thực phẩm nên dùng
– Nhóm tinh bột: gạo, mỳ, ngô, khoai, bún, phở…nên chọn gạo lứt, bánh mỳ đen, lúa mạch, yến mạch hoặc ngũ cốc nguyên hạt, gạo xay xát dối thay cho gạo trắng, bánh mỳ trắng…
– Nhóm chất đạm: các thực phẩm giàu đạm động vật ít béo, giàu sắt và canxi như thịt nạc, các nạc, tôm, tép, cua, trứng, sữa ít béo…và thực phẩm giàu đạm thực vật như các loại đậu và sản phẩm chế biến từ các loại đậu (đậu phụ, đậu nành…). Mỗi tuần nên có 2-3 lần ăn cá.
– Nhóm chất béo: dùng dầu thực vật (dầu đậu nành, dầu hướng dương, dầu gạo…)
– Nhóm rau quả:
+ Ăn đa dạng các loại rau củ giúp tăng cường chất xơ, vitamin và chất khoáng. Nhu cầu mỗi ngày 400-500g rau củ, 200-400g trái cây.
+ Ăn các loại quả có hàm lượng đường thấp, trung bình: ổi, roi, thanh long, nho, mận, bưởi, cam, lê, dưa chuột…
– Chọn loại sữa có chỉ số đường huyết thấp: Glucerna, Nutricare cerna, nutrien diabetes, sữa không đường…
1.2 Thực phẩm hạn chế dùng
– Bột dong lọc, miến dong, gạo nếp, bánh mỳ trắng, khoai củ chế biến dạng nướng.
– Các loại quả có hàm lượng đường cao: nhãn, vải, mít, sầu riêng, hồng xiêm…
– Các thực phẩm động vật có nhiều acid béo no, cholesterol như bơ, mỡ, da động vật (da gà, da vịt…), nước luộc thịt, phủ tạng (óc, tim, gan, lòng, bầu dục…)
– Thực phẩm chế biến sẵn chiên rán hoặc chứa nhiều muối: thịt cá muối, dưa cà muối, đồ hộp (thịt hộp, cá hộp…), xúc xích, lạp xưởng, pate…
1.3 Thực phẩm không nên dùng
– Tránh ăn các thực phẩm nhiều đường, đường hấp thu nhanh như đường kính, đường mật, mật ong, các loại bánh kẹo ngọt, socola, mứt và quả ngọt sấy khô, nước ngọt có ga…trừ trường hợp bị hạ đường huyết quá mức.
– Không dùng các loại đồ uống kích thích như rượu, bia, cà phê, nước chè đặc…
– Giảm ăn các loại gia vị như ớt, hạt tiêu, tỏi…
– Giảm ăn mặn nhất là những người mẹ bị phù.’
1.4 Chế biến thực phẩm
– Hạn chế các món chiên, rán, quay, nướng.
– Các loại khoai củ không nên chế biến dưới dạng nướng vì có lượng đường cao.
– Nên chế biến thực phẩm dạng luộc, hấp, hầm.
– Hoa quả hạn chế sử dụng dạng nước ép, xay sinh tố; nên ăn cả múi, miếng để có chất xơ.
Chú ý:
– Muối: không quá 6g/ngày.
– Nhu cầu nước: ≈ 2 lít /ngày.
